De Nederlanden van 1845
De
Nederlanden van 1845 was een Nederlandse verzekeringsmaatschappij die later is
opgegaan in Nationale Nederlanden. Het hoofdkwartier van deze organisatie bevond
zich een tijdlang in Den Haag. Eerst in een kantoor aan de Grote Halstraat en
later in een kantoor aan de Groenhovenstraat. Bijzonder is dat beide
hoofdkantoren zijn ontworpen door architect Berlage, hij had klaarblijkelijk
goede contacten met de directeur van het bedrijf.
Kantoor:
Grote Halstraat
Oplevering: 1895 (verbouwingen 1903 en 1909)
Architect: Berlage
Bijzonderheden:
Het materiaalgebruik in dit kantoorgebouw bestaat uit metselwerk dat op diverse
plekken is aangevuld met natuurstenen. Hoewel Berlage voorstander was van sobere
gevels (met niet al te veel fratsen) is dit gebouw toch rijkelijk gedecoreerd.
Op diverse plekken op de gevel zijn beeldhouwwerken ingepast die refereren naar
de oorspronkelijke gebruiker (verzekeraar: De Nederlanden van 1845). Daarnaast
zijn diverse stads- en landwapens in de gevel verwerkt.
Het pand is kort na de oplevering een paar keer verbouwd en uitebreid, wederom naar ontwerp van Berlage. Tijdens de laatste verbouwing in 1909 werd het kantoor met een verdieping opgehoogd en werd de toren toegevoegd (naar voorbeeld van de Beurs van Amsterdam). Het kantoor heeft sindsdien wel veel weg van een Toscaanse palazzo.
1.
2.
3.
4.
5.
6.
Kantoor
Groenhoevenstraat
Oplevering: 1926
Architect: Berlage
Bijzonderheden:
Tijden veranderen, en daarmee ook de ideeën over het ideale ontwerp van een
gebouw. Berlage mocht het nieuwe Haagse kantoorgebouw ontwerpen voor de
verzekeraar, maar daarbij was hij niet van plan om zijn vorige kunststukje aan
de Grote Halstraat te kopiëren. Berlage was onder de indruk geraakt van de
Amerikaanse architect Frank Lloyd Wright die experimenteerde met zichtbare
betonelementen in gevels.
In het
nieuwe kantoorgebouw aan de Groenhovenstraat werd het betonskelet niet
weggewerkt achter een bakstenen muur, maar werd deze juist in de gevel verwerkt
als decoratie. Door het inmetselen van zwarte geglazuurde bakstenen rondom de
betonelementen werd de zichtbaarheid van het skelet nog eens extra benadrukt.
Voor Nederlandse begrippen was dit idee destijds behoorlijk excentriek.
7.
8.
9.
10.
11.
12.
