Den Haag - Loosduinen
Loosduinen is een stadsdeel in het zuidwesten van Den Haag. Oorspronkelijk was Loosduinen een afzonderlijk dorp, maar omstreeks 1900 bereikte het almaar groeiende Den Haag de dorpsgrenzen. Loosduinen werd daarom in 1923 geannexeerd door de buurstad. In de jaren 50 tot de jaren 70 onderging het dorp een grondige gedaantewisseling. Bijna al het oude werd gesloopt en vervangen door nieuwbouw in de vorm van flats. Tegenwoordig zijn er nog maar een paar elementen van oorspronkelijke dorp in het straatbeeld zichtbaar. Toch is er in dit stadsdeel nog veel bijzonders te ontdekken.
Centrum
1. Allereerst de bekendste Loosduinse compositie. Op de voorgrond de molen “De Korenaer” met het Loosduins museum, en op de achtergrond de Abdijkerk.
2. Molen de Korenaer stamt uit 1721. Je kunt de molen elke zaterdag bezoeken.
3. De
Abdijkerk van het cisterciënzer nonnenklooster is het oudste bouwwerk dat in
Loosduinen nog overeind staat. De kerk is ongeveer in 1250 opgeleverd en is
daarmee vrijwel net zo oud als de Haagse Ridderzaal. Het kloostercomplex zelf is
in de 16e eeuw verdwenen, maar de kerk is altijd blijven staan. In de jaren 80
werd het gebied rondom de kerk bebouwd met als gevolg dat deze sindsdien in de
bebouwde kom van Den Haag staat.
4. Het interieur van de Abdijkerk
5. Langs
de Willem III Straat staan nog een paar oude panden overeind
6. Nieuwe
Haagse School architectuur in de Tramstraat
7. Het
voormalige hoofdkantoor van de Westlandse Stoomtramweg Maatschappij (WSM) In het
netwerk werden de vele dorpen van het Westland verbonden met steden als Den Haag
en Delft. Wanneer je de straat naar links volgt dan kom je uit op de Lippe
Biesterfeldweg. Hier bevond zich vroeger een remise. Tegenwoordig is hiervan
niets meer te zien in het landschap.
8. De Loosduinse Hoofdstraat met de O.L.V. Hemelvaartkerk op de achtergrond
9. De Leonardusschool en het Sint-Leonardusgesticht zijn rond de vorige eeuwwisseling
gebouwd achter de Hemelvaartkerk. Het gebouw is voor het grootste deel
opgetrokken uit Jugendstil, alleen de ingangsportaal is Neogotisch. Niet echt
een mooie combinatie, maar wel bijzonder. Tegenwoordig doet het gebouw dienst
als Haags Popcentrum.
10. De
‘oude’ kern van Loosduinen. In de jaren zestig schijnt het oude dorpscentrum
naar de wens van de plaatselijke ondernemers te zijn gesloopt. Erg jammer, zeker
als je ziet wat ervoor in de plaats is gekomen. De wekelijkse markt fleurt het
gebied nog een beetje op.
11. Het interieur van de Pastoor van Arskerk.
Rozenburg
In het
verste oostelijke hoekje van Loosduinen ligt de buurt Rozenburg. Deze buurt is
een onderdeel van het door Berlage bedachte uitbreidingsplan van west Den Haag.
De Thorbeckelaan is hierin een belangrijke nieuwe verkeers-as, deze vormt tevens
de grenslijn tussen de stadsdelen Loosduinen en Segbroek. Deze foto’s zijn dus
voornamelijk van het deel ten westen van de Thorbeckelaan, met soms een kleine
smokkeling naar de overkant van de laan.
12. De
naam Rozenburg stamt af van het landgoed Rozenburg waarop deze buurt is gebouwd.
Het fraaie neo-classicistische landhuis zelf is nog steeds aanwezig, alleen is
van het groengebied rondom niet zoveel meer over.
13. Een
aanzienlijk deel van Rozenburg is gebouwd in de stijl van de Nieuwe Haagse
School. Dit complex aan de Walnootstraat is een van de mooiste exemplaren in de
buurt.
14. Iets
simpeler Haagse School aan de Kokosnootstraat.
15.
Richting de statige Thorbeckelaan
16. De Thorbeckelaan, zeker een van de mooiste lanen van Den Haag.
17. Helaas wordt de Thorbeckelaan op het einde wat ontsierd door deze gribus. Uitgerekend op de plek waar de groene as een prachtige bekroning verdient.
Hemels Gewelf
18. Het
Hemels Gewelf van James Turrell (1996) is een soort kunstwerk op de puinduinen
van Kijkduin. Hier kan je een blik op de hemel werpen zonder gestoord te worden
door allerlei objecten aan de horizon (de horizon is immers weggewerkt). De
kleuren van de lucht zorgen dan voor een mooi schouwspel.
19.
Perfectie (wel even de rotzooi wegdenken). Binnen in het gewelf is het erg stil.
20. Het
Hemels Gewelf van boven gezien.
21.
Uitzicht richting Kijkduin
22.
Panorama in de duinen (ook van Turrell). Dit is een soort inverse van het Hemels
gewelf, want hier is de natuurlijke omgeving wel een belangrijk onderdeel van
het panorama. Helaas wordt dit panorama binnenkort behoorlijk aangetast door de
nog aan te leggen nieuwbouwwijken rondom dit kunstwerk.
23. De duinen ten zuidwesten van Kijkduin zijn voor een groot deel aangelegd door mensenhanden. De heuvels bestaan niet uit het gebrukelijke zand maar uit puin van verwoeste Haagse wijken uit de Tweede Wereldoorlog, vandaar de naam puinduinen. Onder aan de heuvel met het Hemels Gewelf ligt deze puinbal (artiest: Donald Duk) als een soort reuzenknikker die in het Turrellkuiltje moet worden gewipt.
Kijkduin
De tweede
Haagse badplaats is in oppervlakte niet zo groot, maar het plaatsje oefent toch
behoorlijke aantrekkingskracht uit op badgasten. Waar Scheveningen zich heeft
ontwikkeld tot een grootschalige badplaats voor grote aantallen toeristen, is de
schaal van Kijkduin tot nu toe altijd klein gebleven.
Van de
oorspronkelijke bebouwing van Kijkduin is niet veel bewaard gebleven, aan de
kustlijn zelf is helemaal geen oude bebouwing meer te zien. In de Tweede
Wereldoorlog is een groot deel van Kijkduin gesloopt voor de aanleg van de
Atlantikwall, en in de jaren 60 is er wederom een bulldozer overheen gegaan om
de kustlijn te versterken in het kader van de Deltawet.
24. De
boulevard van Kijkduin. Dit gebied zal in de komende jaren behoorlijk op de
schop gaan. Het winkelcentrum met de restaurants zal plaats moeten maken voor
een nieuw woon-/winkelgebied in een Toscaanse stijl.
25. Een
bijpassend speeltoestel voor de kinderen.
26. De
lichtbaak
27. Het
strand van Kijkduin is zojuist een stuk verbreed.
28. Direct
achter de eerste zeewering ligt het villapark Meer en Bosch. In de jaren 20 van
de vorige eeuw werd dit park ontworpen en volgebouwd met grote bungalows van de
architecten Jan Duiker en Bernard Bijvoet. Vooral ten oosten van de
Kijkduinsestraat zijn nog een paar prachtige drie-onder-een-kappers bewaard
gebleven. Zoals deze aan de Wijkselaan.
29. Nog
een bungalow aan de Duinlaan.
30. In de
Tweede Wereldoorlog zijn veel bungalows gesloopt ten behoeve van de Atlantikwall.
Ten westen van de Kijkduinsestraat zijn nagenoeg alle villa’s verdwenen. Na de
oorlog zijn hier wel weer nieuwe bungalows gerealiseerd, maar deze staan veel
dichter op elkaar dan eerder het geval was.
31. Ook
het gebied ten zuiden van de Machiel Vrijenhoeklaan was onderdeel van het
villapark Meer en Bosch. Hier is de wederopbouw na de oorlog wat grondiger
aangepakt. Op de naam van de buurt na (Meer en Bosch) is hier niks wat nog
herinnert aan de vroegere villawijk.
Westduinpark
Ten noordoosten van Kijkduin ligt het Westduinpark. Dit gebied ligt deels in Loosduinen, deels in Segbroek en deels in Scheveningen. Het is en bijzonder park, want dit is een van de weinige Haagse parkgebieden waarin je je echt in een natuurgebied waant. Bij een westenwind zijn de stedelijke geluiden vrijwel niet te horen. Alleen de geluiden van de wind en de vogels zijn er ruimschoots aanwezig.
32.
Fietspad richting Scheveningen
33.
34.
Bijzonder element in het Westduinpark is de Jutterskeet van Ome Jan. Een
bouwvallig hutje dat is opgetrokken uit aangespoelde materialen. Deze keet doet
dienst als strandmuseum.
35. Naar
het strand
36.
Paradijsje
37. Nabij
het strand bestaat het Westduinpark vooral uit duinen met helmgras, maar hoe
verder je het land in gaat hoe hoger en dichter de begroeiing wordt.
38.
Bohemen
Bohemen en
Meer en Bosch is een groene wijk ten oosten van Kijkduin. De wijk is eind jaren
20 en begin jaren 30 van de vorige eeuw gebouwd als een onderdeel van het ‘plan
West’ uit 1927. Tijdens de Tweede Wereldoorlog is een aanzienlijk deel in het
westen gesloopt voor de Atlantikwall. Dit betreft vooral het deel Meer en Bosch.
In het deel Bohemen is veel bijzondere architectuur te vinden. Vooral de Nieuwe
Haagse School is er rijk vertegenwoordigd.
39. Laan van Meerdervoort
40.
Kroonjuweel van Bohemen is het Daltoncollege. Tezamen met de symmetrisch
opgetrokken bouwblokken eromheen en het groen is het een prachtig plaatje.
41. Het Daltoncollege van Jacob Johannes Brandes is schitterend gebouw in de stijl
Nieuwe Haagse School. Wat mij betreft het mooiste exemplaar van deze
architectuurstijl.
42. Een strakke zakelijke, doch elegante stijl.
43. Altijd
mooi, bloeiende Japanse kers.
44. De
Campanulastraat doet een beetje Duits aan.
45.
Modernistische barok, een bijzondere combinatie.
46. Ook aan de Dotterbloemlaan staan een paar flatjes met een vleugje barok.
Ockenburg / Park Madestein
47.
Landgoed Ockenburg. Het huidige landhuis stamt uit 172 en is in 1845 grondig
verbouwd tot koloniaal paleisje.
48. Je kunt hier een leuke wandeling maken door de bossen.
49. Niet alle heuvels in het duingebied bestaan uitsluitend uit zand. Zo nu en dan komen er structuren boven uit vervlogen tijden.
50. Op het
landgoed Ockenburg was vroeger een vliegbasis gevestigd. Tegenwoordig liggen
hier de sportvelden van Ockenburg en in de nabije toekomst wordt dit gebied
volgebouwd met nieuwe woningen. Dit toegangshuisje is het enige nog zichtbare
restant van het voormalige vliegveld.
51. Aan de rand van nieuwbouwwijk Vroondaal ligt een bijzondere archeologische vindplaats: De Stenen Kamer. Hier vind je de funderingsresten van een 13e eeuwse boerderij. In de 17e eeuw is deze boerderij afgebroken om plaats te maken voor een buitenplaats. Sindsdien was de boerderij in de vergetelheid geraakt, tot 1973 toen de fundering bij toeval weer boven het land verscheen.
52. Park Madestein met de Brinkflats
53. Vlindertuin Madestein. Op wat paardebloemen na bloeit er nog vrijwel niks. In de nazomer ziet het er meestal wat beter uit.
Vroondaal
Op dit
moment is de nieuwste Haagse wijk Vroondaal volop in ontwikkeling op een
voormalig kassengebied. Hier kunnen mensen een kavel kopen en hun eigen
droomhuis laten bouwen. Hoewel veel mensen teruggrijpen op de gebruikelijke
notariswoningen en woonboerderijen meet rieten daken, zijn er ook een aantal
aardige moderne woningen te bewonderen. Het grote nadeel van deze wijk is dat de
kavelgrootte niet overeenstemt met de grootte van de huizen, met het gevolg dat
grote kasten van huizen zo dicht op elkaar staan dat de charme voor een deel
verloren gaat.
54.
Traditionele woonboerderijen vallen nog steeds erg in de smaak.
55. Een
prachtige traditionele Russische boerderij aan de Gravin Margarethalaan, door de
ontwerper ook wel aangeduid als ‘folly’. Helaas helemaal ingeklemd tussen
neoneoklassieke panden. Op het veldje hiervoor wordt binnenkort gestart met de
bouw van een appartementencomplex.
56. De Oostmadeweg
57. Idem
58. Modern
huis aan de Vrouwe Meilendislaan
59. Disneyhuizen
60. Een van de mooiste woningen in de wijk, in retro-jugendstil
61. Dit neo-Nieuwe Haagse School complex is wat misplaatst tussen de villa’s.
62. Even verderop wachten de kassen nog op de slopershamer.
